H ez-metalarekin

 

Zer dira? Nola izendatzen dira?  |  Formula ematen badigute  |  Izena ematen badigute  |  Adibideak  |  Ariketak 
   

Zer dira?

    Hidrogenoa eta 13. edo 14. edo 15. taldeetako elementuen arteko elkarketak.

Nola izendatzen dira?

    Izendatzeko hidrogenoarekin elkartuta dagoen ez-metalaren izenaren erroari –ano atzizkia gehitzen zaio. Ez-metalaren atomo kopuruaren arabera di-, tri-, tetra-... aurrizkiak erabiltzen dira eta hidrogenoaren atomo kopurua parentesian jar daiteke. Izen arruntak ere erabil daitezke.

Formula ematen badigute

    Formulan: hidrogenoarekin elkartuta dagoen elementuaren erroari –ano atzizkia gehitzen diogu.

Izena ematen badigute

    Izenean: izenaren erroak adierazten digu zein den hidrogenoarekin elkartutako elementua. H atomoen kopurua 13. taldeko elementuekin (B eta hurrengoak) izango da 3, 14. taldeko elementuekin (C eta hurrengoak) 4 eta 15. taldekoekin (N eta hurrengoak) 3. Hidrogenoarekin elkartuta dagoen elementua errepikatzen bada, konposatuaren egitura ezagutu beharko dugu, hortaz, komenigarria da hidrogenoen kopurua parentesian idaztea.

Adibideak

 

 

Izen sistematikoa

Izen arrunta

NH3  Azanoaa  Amoniakoa
N2H4  Diazanoa  Hidrazina
PH3  Fosfanoa  Fosfina
P2H4  Difosfanoa  Difosfina
AsH3  Artsanoa  Artsina
SbH3  Estibanoa  Estibina
CH4  Metanoab  Metanoa
SiH4  Silanoa  
Si2H6  Disilanoa  
BH3  Boranoa  
B2H6  Diboranoa o diboranoa(6)  
B3H5 Triboranoa o triboranoa(5)  

a) El azano se propone sólo para usarlo en los nombres derivados del amoníaco

b) Metanoak konposatu organikoen nomenklaturaren arauak jarraitzen ditu.

Ariketak

Formulak atalean sustantzia horien izenak idazteko ariketa bat daukazu. Erantzunak egiazta ditzakezu, baita ariketaren emaitza ikusi ere.

Izenak atalean sustantzia horien formulak idazteko ariketa bat daukazu. Erantzunak egiazta ditzakezu, baita ariketaren emaitza ikusi ere. Formulak azpiindizerik gabe idatzi behar dituzu. Adibidez, ura = H2O.

Formulak 1 Izenak 1 Formulak 2 Izenak 2

 


Hasiera | Sarrera | Oxidazio-zenbakia | Formulazio prozesuaren mekanika | Sustantzia motak | Sustantzia sinpleak | Metalen oxidoak | Ez-metalen oxidoak | Metal - ez metal konposatuak | Ez-metal - ez-metal konposatuak | Hidruroak | Hidrazidoak | Hidrogenoa eta ez metala | Hidroxidoak | Oxazidoak | Oxigatza neutroak | Oxigatza azidoak | Ariketak | Taula Periodikoa | Beste web-ekin loturak
Web-aren egilea:
Euskarako itzulpena: Txindoki-Alkartasuna Institutua - Beasain

Web hau baliagarria izan bazaizu zure lagunei edo ikasleei honen berri ematea eskertuko nizuke.
Modu berean zuen ikastetxeko web-ean lotura bat jartzea ere eskertuko nuke. Mila esker zure laguntzagatik.
Licencia Creative Commons
Licencia Creative Commons Atribución-CompartirIgual 3.0 Unported